«Πληγές» άνω του 1,3 δισ. ευρώ ετησίως από το λαθρεμπόριο

0
688

Δεκάδες εκατομμύρια ευρώ στοιχί- ζει το παρεμπόριο  στην οικονομία μας, χάνοντας πάνω από 1,3 δισ. ευρώ ετησίως από τα κρατικά έσο- δα. Απογοητευτικά εξακολουθούν να είναι και τα αποτελέσματα για την είσπραξη των προστίμων, κα- θώς από τα 856 εκατ. ευρώ που έχουν καταλογιστεί για λαθρεμπόριο προϊόντων καπνού τα τελευταία 4,5 χρόνια έχουν εισπραχθεί μόλις 25 εκατ. ευρώ.

Το παρεμπόριο εξακολουθεί να απο- τελεί μάστιγα για το οργανωμένο εμπόριο, πλήττοντας τόσο την ελληνι- κή όσο και την ευρωπαϊκή οικονομία, όπως επισημαίνει η ΕΣΕΕ, αποτελώ- ντας μια δυσάρεστη πραγματικότη- τα, η οποία λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις.

Ακατάσχετη αιμορραγία εξακολουθεί να προκαλεί στην οικονομία και στο επιχειρείν το παρε- μπόριο και το λαθρεμπόριο, όπως διαπιστώνει η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχει- ρηματικότητας (ΕΣΕΕ), κάνοντας  λόγο για απώλειες δεκάδων δισ. ευρώ στο σύνολο της Ε.Ε.

Οι εκτιμήσεις για απομύζηση δυνητι- κών πόρων (περίπου 17-20 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση), οι οποίοι θα κατευ- θύνονταν στην πραγματική οικονομία, αλλά και η απώλεια κάρπωσης ετήσιων φορολογικών εσόδων ύψους

περίπου 3,5 δισ. ευρώ, μόνο από τον ΦΠΑ, ταυτίζονται με τα αποτελέσματα της πρόσφατης έκθεσης του ΟΟΣΑ (Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής  Ένωσης -EUIPO-) για τη διακίνηση των παραποιημένων προϊόντων στη διεθνή αγορά.

Το γεγονός πως η χώρα μας κατα- τάσσεται στις 10 πρώτες θέσεις στην Ε.Ε. όσον αφορά στις επιπτώσεις από τη συνεχή επέκταση παραβατικών δραστηριοτήτων, δημιουργεί έντο- νο προβληματισμό για τις συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και τις στρε- βλώσεις που αυτές προκαλούν. Βάσει των συμπερασμάτων έρευνας του ΟΟΣΑ/EUIPO, η Ελλάδα συγκα- ταλέγεται μεταξύ των χωρών που εμπλέκονται περισσότερο σε υπο- θέσεις διακίνησης παραποιημένων προϊόντων, με συνέπεια να κατατάσ- σεται στην πρώτη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, όσον αφορά τον αντίκτυπο που έχει στην οικο- νομία της η κυκλοφορία προϊόντων «μαϊμού».

Πάταξη λαθρεμπορίου Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, το λαθρεμπόριο  σε Καύσιμα, Καπνικά και Αλκοολούχα ποτά ξεπερνά το 1,3 δισ. ευρώ, ποσό το οποίο χάνει ετησίως το ελληνικό Δημόσιο, ενώ οι νόμιμες επιχειρήσεις που δραστηρι- οποιούνται σε όλο το φάσμα της αγο- ράς, όχι απλώς περιορίζουν τα κέρδη τους, αλλά αρκετές αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα επιβίωσης. Στο λαθρεμπόριο  καυσίμων και σε ετήσια βάση οι απώλειες υπολογί- ζονται σε 300 – 500 εκατ. ευρώ, στα καπνικά προϊόντα ανέρχεται στα 650-700 εκατ. ευρώ, ενώ στα αλκοολούχα ποτά προσεγγίζει τα 100 εκατ. ευρώ. Από 1/1/2016 έως τα τέλη Μαΐου του 2017 διενεργήθηκαν από τις εποπτευ- όμενες ελεγκτικές περιφερειακές δομές συνολικά 18.372 έλεγχοι και καταλογίστηκαν 1.015.037 παραβά- σεις σε 6.002 επιχειρήσεις (ποσοστό παραβατικότητας 32,67%). Εντοπίσθη- καν διαφυγόντα έσοδα 119,5 εκατ. ευρώ και επιβλήθηκαν πρόστιμα 12,6 εκατ. ευρώ. Οι έλεγχοι  για λαθραία διακίνηση προϊόντων καπνού, τα τε- λευταία 4,5 περίπου χρόνια, αν και έχουν αποδώσει τον καταλογισμό διαφυγόντων φόρων και προστίμων συνολικού ύψους 856 εκατ. ευρώ, δεν έχουν ωφελήσει σημαντικά τα δημόσια ταμεία, καθώς τα ποσά που έχουν τελικά εισπραχθεί από τους ελέγχους αυτούς δεν υπερέβησαν τα 25 εκατ. ευρώ.

Καπνικά – Τσιγάρα

Οι έλεγχοι που διενεργούνται στα καπνικά, αν και έχουν καλύτερα αποτελέ- σματα για τα δημόσια έσοδα, ωστόσο δείχνουν ότι το λαθρεμπόριο αποστε- ρεί από το ελληνικό Δημόσιο τεράστια ποσά εσόδων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεύθυνσης Στρατηγικής Τελωνει- ακών Ελέγχων και Παραβάσεων, το 2014 διενεργήθηκαν  11.754 έλεγχοι, ενώ το 2015 μειώθηκαν στους 6.585, με τις αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες να προβαίνουν στην κατάσχεση 634,9 εκατ. τεμαχίων καπνικών προϊόντων.

Στο διάστημα Ιανουαρίου – Σεπτεμ- βρίου 2016 διενεργήθηκαν 4.531 έλεγχοι, με τις κατασχέσεις να ανέρχονται στα 363,9 εκατ. τεμάχια τσιγάρα.

Πρόσφατα στοιχεία για το λαθρεμπό- ριο τσιγάρων στην Ελλάδα στη διάρ- κεια του 2016 έδειξαν ότι το ελληνικό Δημόσιο απώλεσε έσοδα περίπου 600 εκατ. ευρώ. Η Ελλάδα κατέλαβε και το 2016 τη 2η θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την υψηλότερη κατανάλωση παράνο- μων τσιγάρων, παρά την πτώση κατά μία ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με το 2015  (18,8% το 2016, έναντι  19,8% το 2015). Η μεγάλη έκταση που έχει λάβει η παράνομη διακίνηση και εγ- χώρια κατανάλωση τσιγάρων έγκειται στη διαρκή αύξηση της φορολογίας, η οποία από την 1η Ιανουαρίου 2017 ανέρχεται το 90% της μέσης λιανικής τιμής. Βάσει πορισμάτων σχετικής μελέτης, στην Ελλάδα το 2016:

α) Ο όγκος των παράνομων τσιγάρων μειώθηκε κατά 12% σε σχέση με το 2015, λόγω των συνεχών ελέγχων που διενήργησαν οι διωκτικές αρ- χές, αλλά παραμένει ακόμη πολύ υψηλός, στα 3,62 δισ. τεμάχια.

β) Εάν είχαν καταναλωθεί τα 3,62 δισ. τσιγάρα στη νόμιμη αγορά, θα είχε επέλθει τόνωση των κρα- τικών εσόδων κατά τουλάχιστον 600 εκατ. ευρώ.

γ) Η συρρίκνωση  της νόμιμης αγοράς συνεχίστηκε και το 2016, με νέα μείωση πωλήσεων κατά 6%.

Στα καπνικά προϊόντα το λαθρεμπόριο «στοιχίζει» περί τα 650-700 εκατ. ευρώ, ενώ στα αλκοολούχα ποτά προσεγγίζει  τα 100 εκατ. ευρώ.

Αλκοολούχα ποτά

Η υπερφορολόγηση στα αλκοολούχα ποτά πυροδότησε την έξαρση του λαθρεμπορίου και εξέθρεψε τη φοροδιαφυγή, με συνέπεια τη συρρίκνωση των δημοσίων εσόδων. Αναλυτικότερα, οι 4 αυξήσεις του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) σε συνδυασμό με την αύξηση του ανώτατου συντελεστή ΦΠΑ από το 19% στο 24% την περίοδο 2009/2016, είχαν ως αποτέλεσμα την άνοδο κατά 30% της λιανικής τιμής των οινοπνευ- ματωδών ποτών και τη γιγάντωση του λαθρεμπορίου.

Τα διαφυγόντα  δημόσια έσοδα εκτι- μώνται στα 130 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση, με το 1/5 της συνολικής κατα- νάλωσης να συνιστά προϊόν λαθρεμπορίου.

Η ΕΣΕΕ, εδώ και χρόνια, ζητά την απελευθέρωση του νόμιμου εμπορίου από την «ομηρεία» του παρεμπορίου, το οποίο συνιστά μια ακατάσχετη αιμορραγία για την ελληνική οικονομία και αγορά, αφού τα περισσότερα έσοδά του δεν παραμένουν εντός της χώρας.

Οι έλεγχοι για λαθραία διακίνηση προϊόντων καπνού, τα τελευταία 4,5 περίπου χρόνια, έχουν αποδώσει τον καταλογισμό διαφυγόντων φόρων και προστίμων συνολικού ύψους 856 εκατ. ευρώ.

Η Συνομοσπονδία «ανέκαθεν αντι- λαμβανόταν και εξακολουθεί να αντι- λαμβάνεται το παρεμπόριο ως ένα πρόβλημα πρώτης γραμμής, το οποίο χρειάζεται λύσεις που θα είναι αποτέλεσμα ευρείας διαβούλευσης και συνεργασίας ανάμεσα στους αρμόδιους και ενδιαφερόμενους φορείς». Ακριβώς  γι’ αυτό η ΕΣΕΕ αξιολογεί τις νομοθετικές ρυθμίσεις για τον έλεγχο του παρεμπορίου και καταθέ- τει προτάσεις για τη συμπλήρωση και βελτίωσή τους. Μάλιστα, όπως ση- μειώνει, «η Πολιτεία μετά από πολλά χρόνια αδράνειας, επιτέλους, δείχνει εμπράκτως την διάθεση να βελτιώ- σει και να εφαρμόσει τους νόμους. Με τον τελευταίο νόμο 4624/2014, επήλθαν σημαντικές τροποποιήσεις στο πλαίσιο του υπαίθριου εμπορίου. Μαζί με τις θετικές διατάξεις που περιλάμβαναν τη χρήση προσωπο- παγών αδειών, πολύ συγκεκριμένη χωροθέτηση και την ενεργοποίη- ση της Ελληνικής Αστυνομίας στον έλεγχο, καταργήθηκαν και διατάξεις σημαίνουσας σημασίας, γεγονός που δεν βοήθησε στην τιθάσευση του φαινομένου του παράνομου παρε- μπορίου, το οποίο δρα εις βάρος των οργανωμένων επιχειρήσεων».

»Στις 7 Φεβρουαρίου, το Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης έθεσε σε δημόσια διαβούλευση σχέδιο νόμου, το οποίο δεν έχει ακόμα νομοθετη- θεί και θα αποτελέσει τομή για τον έλεγχο και τον εξορθολογισμό του υπαιθρίου εμπορίου. […] Θεωρούμε ότι η νομοθέτηση των συγκεκριμένων προτάσεων, η οποία, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη πληροφόρηση που έχουμε, προχωράει σύντομα, θα βελτιώσει λειτουργικά το όλο πλαίσιο και θα αυξήσει την αποτελεσματι- κότητα του νόμου, προφυλάσσοντας ταυτόχρονα το οργανωμένο εμπόριο από ένα μεγάλο κεφάλαιο αθέμιτου ανταγωνισμού και βοηθώντας συνο- λικά στη διατήρηση της αξιοπιστίας του ελληνικού εμπορίου απέναντι στον τελικό καταναλωτή».

Ο κορυφαίος παραγωγός «μαϊμούδων»

Η νέα έκθεση των ΟΟΣΑ και EUIPO δείχνει ότι η Κίνα είναι ο κορυφαίος παραγωγός παραποιημένων προϊ- όντων σε εννέα από τις δέκα κατη- γορίες προϊόντων που εξετάζονται, με τη χώρα μας να αποτελεί την 7η οικονομία απορρόφησης απομιμή- σεων, με τη μεγαλύτερη εμπλοκή σε υποθέσεις πλαστών γυαλιών ηλίου, φωτογραφικού εξοπλισμού και ια- τρικών συσκευών.

Τα προαναφερθέντα στοιχεία, τονί- ζει η ΕΣΕΕ, καταδεικνύουν το βαθμό του προβλήματος και καθιστούν σαφές πως παρά την κατακόρυφη αύξηση των ελέγχων που διενερ- γήθηκαν στη διάρκεια του 2016 από το Συντονιστικό Κέντρο Αντι- μετώπισης Παρεμπορίου (ΣΥΚΑΠ),95.305 έναντι 29.242 το 2015, πρέπει να ληφθούν ακόμη πιο αυστηρά μέτρα και να αναδειχθεί η έκταση της προκαλούμενης ζημιάς.

Το 2014 διενεργήθηκαν 11.754 έλεγχοι, ενώ το 2015 μειώθηκαν στους 6.585, με τις αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες να προβαίνουν στην κατάσχεση 634,9 εκατ. τεμαχίων καπνικών προϊόντων.

Τα στοιχεία των κατασχέσεων παρα- ποιημένων/απομιμητικών προϊόντων που πραγματοποίησαν οι Τελωνει- ακές Αρχές της χώρας, βάσει του Καν. (ΕΕ) 608/2013, καταδεικνύουν τα ακόλουθα:

  • Στη διάρκεια του 2016 από τις συ- νολικές κατασχέσεις των 346.871 τεμαχίων διαφόρων ειδών το 46,7% (161.894 τεμάχια) αφορούσε αξεσουάρ (συμπεριλαμβάνονται τα γυαλιά  ηλίου)  και το 16,4% (56.708 τεμάχια) αφορούσε παιχνίδια/σχο- λικά είδη. Η Κίνα αποτελούσε  την χώρα προέλευσης των κατασχεθέ- ντων στο 48,1% των περιπτώσεων.
  • Κατά το 1ο εξάμηνο του 2017 από τις κατασχέσεις των 948.613 τε- μαχίων διαφόρων ειδών το 16,9% (160.006 τεμάχια) αφορούσε αξε- σουάρ (συμπεριλαμβάνονται τα γυαλιά ηλίου) και το 37,7% (357.857 τεμάχια) αφορούσε παιχνίδια/σχο- λικά είδη. Η Κίνα αποτελούσε την χώρα προέλευσης των κατασχεθέ- ντων στο 99,97% των περιπτώσεων.

Έρευνα της Στόχασις Σύμβουλοι Επιχειρήσεων

Κέρδη, παρά τη σημαντική συρρίκνωση της αγοράς, για τις εταιρείες  καπνού

Το 2016 λειτουργούσαν  στην αγορά των καπνικών  προϊόντων  λιγότερες  από 12 επιχειρήσεις,  αντί 40 που ήταν πριν από δέκα χρόνια, όπως προκύπτει από έρευνα της εταιρείας Στόχασις Σύμβουλοι Επιχειρήσεων.

Παρά την κάμψη της αγοράς καπνού, οι επιχειρήσεις του κλάδου χαίρουν άκρας υγείας, αν και μελέτη της εται- ρείας Στόχασις Σύμβουλοι Επιχειρήσεων δείχνει ότι η αγορά κατανάλωσης καπνικών προϊόντων (τσιγάρα, πούρα, καπνός κ.λπ.) συρρικνώνεται στην Ελλάδα. Ειδικά οι εισαγωγικές επιχειρήσεις αλλά και οι παραγωγοί τσιγάρων φαίνεται να βγαίνουν ενδυναμωμένοι από την κρίση.

Η αντιστρόφως ανάλογη πορεία του κλάδου σε σχέση με την πορεία της αγοράς έχει να κάνει κυρίως με δύο βασικούς  παράγοντες.  Ο πρώτος αφορά τη μείωση του αριθμού των παικτών, καθώς  η αγορά συρρικνώνεται, και ο δεύτερος παράγοντας, με τη στροφή ορισμένων εξ αυτών σε αγορές του εξωτερικού. Υπάρχει και ένας τρίτος παράγοντας που έχει να κάνει με το γεγονός ότι οι εταιρείες, αναμένοντας το κύμα της ύφεσης, νοικοκυρεύτηκαν και έλεγξαν τα κόστη διάθεσης και παραγωγής. Σε ό,τι αφορά τη συρρίκνωση της αγοράς, η εταιρεία συμβούλων αναφέρει ότι το 2016 λειτουργούσαν στην αγορά λιγότερο από μία ντουζίνα επιχειρήσεις,  αντί 40 που ήταν πριν από δέκα χρόνια. Συγκεκριμένα, πέρυσι δραστηριοποιούνταν πέντε μεταποιητικές επιχειρήσεις καπνού (Μισσιριάν, Καπνική Μιχαηλίδης, Ναξιάδης, Γλεούδης και ΣΕΚΕ), τρεις εισαγωγικές επιχειρήσεις (BAT, Imperial Tobacco και JT International) και τέλος τρεις παραγωγικές  επιχειρήσεις  (Καρέλιας, Παπαστράτος, ΣΕΚΑΠ).

Από τις τρεις κατηγορίες επιχειρήσεων, οι δύο, σύμφωνα με τη Στόχασις, την περίοδο 2012-2015 ανέβασαν έσοδα και κέρδη και παράλληλα αύξησαν την αξία τους. Συνολικά, ο κλάδος πέτυχε μέσα στην τετραετία αύξηση εσόδων 30% φτάνοντας το 1,33 δισ. ευρώ και ακόμη μεγαλύτερη αύξηση κερδών. Συγκεκριμένα, τα κέρδη του κλάδου, από 90 εκατ. ευρώ το 2013 ανήλθαν σε 127 εκατ. ευρώ το 2015. Το 2016, σύμφωνα  με τη Στόχασις, μπορεί να είναι ακόμη πιο εντυπωσιακό, καθώς ορισμένες από τις επιχειρήσεις πέτυχαν θεαματικά αποτελέσματα.

Ειδικά οι εισαγωγείς, αλλά και οι παραγωγοί τσιγάρων και καπνού, πέτυχαν αλλεπάλληλα ρεκόρ. Οι τρεις πα- ραγωγοί τσιγάρων, χάρη κυρίως στις εξαγωγές τους, διεύρυναν τον τζίρο τους από 670 εκατ. ευρώ το 2012 σε 920 εκατ. το 2015. Οι εισαγωγείς  προϊόντων καπνού κατάφεραν ακόμη μεγαλύτερη αύξηση και τα έσοδά τους από 140 εκατ. ευρώ το 2012 ξεπέρασαν  τα 200 εκατ. ευρώ το 2015. Λιγότερο εντυπωσιακές επιδόσεις είχαν οι μεταποιητικές επιχειρήσεις καπνού, οι οποίες υποχώρησαν οριακά σε έσοδα, κυρίως εξαιτίας της υποχώρησης της Καπνικής Μιχαηλίδης.

Αφήστε το σχόλιό σας

avatar
  Εγγραφή στη ροή σχολίων  
Ενημέρωση για